{"id":90,"date":"2012-02-25T09:13:42","date_gmt":"2012-02-25T09:13:42","guid":{"rendered":"http:\/\/dev.llanaelhaearn.com\/?page_id=90"},"modified":"2021-01-28T12:45:15","modified_gmt":"2021-01-28T12:45:15","slug":"croeso-i-lanaelhaearn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/llanaelhaearn.com\/cy\/","title":{"rendered":"Croeso i Lanaelhaearn"},"content":{"rendered":"

Pentref, cymuned a phlwyf eglwysig ar Benrhyn Ll\u0177n<\/a> yng Ngwynedd<\/a> yw Llanaelhaearn.<\/strong><\/p>\n

Saif ar y briffordd A499<\/a> rhwng Caernarfon<\/a> a Pwllheli<\/a>, lle mae ffordd y B4417 yn fforchio o’r briffordd i gyfeiriad Nefyn<\/a>. Daeth y pentref yn adnabyddus pan oedd Antur Aelhaearn<\/a> yn yn ei anterth. Roedd hwn yn gynllun a anelai at adfywio economi’r pentref ac felly warchod ei ddiwylliant. Cynhelir eisteddfod flynyddol, yn awr yn festri Capel y Babell, sydd wedi ei addasu i fod yn ganolfan gymdeithasol. Mae nifer o enwgion yn gyn-enillwyr yma, yn cynnwys Bryn Terfel<\/a>.<\/p>\n

Mae nifer o hynafiaethau diddorol o gwmpas y pentref. Ar gopa dwyreiniol Yr Eifl<\/a> uwchben y pentref mae Tre’r Ceiri<\/a>, bryngaer<\/a> o Oes yr Haearn<\/a> a ystyrir yn un o’r bryngaerau mwyaf tarawiadol yn Nghymru<\/a>. Yn Eglwys Sant Aelhaearn mae dwy garreg ac arysgrifau Lladin<\/a> arnynt. Y mwyaf diddorol yw carreg sy’n dyddio o tua diwedd y 5ed ganrif<\/a>, gyda’r arysgrif ALIORTUS ELMETIACO(S) \/ HIC IACET (“Aliortus, g\u0175r o Elmet, sy’n gorwedd yma”). Elmet<\/a> (“Elfed” mewn Cymraeg Diweddar) yw’r hen deyrnas Frythonig yn ardal Leeds<\/a> heddiw, felly mae’n ymddangos fod Aliortus wedi marw ymhell o gartref. Efallai ei fod ar bererindod i Ynys Enlli<\/a>. Mae’r ail garreg yn rhoi enw, Melitus, ond dim manylion pellach.<\/p>\n

<\/div>\n

Cysylltiadau defnyddiol<\/h2>\n