{"id":3477,"date":"2021-01-29T14:03:42","date_gmt":"2021-01-29T14:03:42","guid":{"rendered":"https:\/\/llanaelhaearn.com\/?page_id=3477"},"modified":"2021-01-30T12:06:37","modified_gmt":"2021-01-30T12:06:37","slug":"byw-a-bod-ir-gymuned","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/llanaelhaearn.com\/cy\/byw-a-bod-ir-gymuned\/","title":{"rendered":"Byw a Bod i’r Gymuned"},"content":{"rendered":"\n

Yn ystod Haf 2020 daeth cyfle i gymeryd rhan yn y cynllun yma oedd yn fenter ar y cyd rhwng Arloesi Gwynedd Wledig a Menter Mon. Y briff oedd i weithio gyda phobol ifanc rhwyng 18 a 25 i weld be oedd eu gweledigaeth hwy am ddyfodiad eu cymunedau, ac os yn bosib trio datrys y problemau roeddynt yn eu gwynebu.Riedd arian ar gael i dalu am swyddog i weithio am 8 wythnos.<\/p>\n

Hysbyswyd y swydd a daeth 4 cais dryf iawn i law. Ar ol y cyfweliadau penderfynwyd penodi\u00a0 Cian Ireland o Lanaelhaearn a Tomos Williams o Lithfaen.\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ydych chi rhwng 18-25 oed ac yn byw (neu wedi byw) yn Llanaelhaearn neu Trefor?? Os ydych, byddem wrth ein bodd yn clywed eich barn am eich cymuned trwy lenwi’r holiadur hwn (Dim ond tua 5 munud y bydd yn ei gymryd)<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Yr Adroddiad<\/strong><\/p>\n

Gellir lawrlwyddo yr adroddiad yma neu sgrolio lawr i’w ddarllen<\/p>\n

_Prosiect Byw a Bod Llanaelhaearn Amodau Bobl Ifanc yn Llanaelhaearn37574 CYWIRIADAU (1)<\/a><\/p>\n

Prosiect Byw a Bod Llanaelhaearn – Amodau Bobl Ifanc yn Llanaelhaearn: Problemau a sut i\u2019w Datrys<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Cian Ireland a Tomos Williams<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Cynnwys Pecyn <\/strong><\/p>\n

Diffiniadau\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Cyflwyniad \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Ystadegau gan Sefydliadau\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Adborth\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Problemau Wedi\u2019u Nodi<\/p>\n

Adnoddau Llanaelhaearn a Trefor<\/p>\n

Datrys Problemau Sy\u2019n Wynebu Pobl Ifanc Lleol<\/p>\n

Casgliadau<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Diffiniadau <\/strong><\/p>\n

Bobl Ifanc – Bydd \u2018bobl ifanc\u2019 yn cael ei diffinio fel unigolion sy\u2019n 18-25 blwydd oed.<\/p>\n

Ardal Llanaelhaearn – Bydd \u2018Ardal Llanaelhaearn\u2019 yn cael eu diffinio fel plwyf Llanaelhaearn.<\/p>\n

ONS – Office for National Statistics<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Cyflwyniad<\/strong><\/p>\n

Fel rhan o\u2019r prosiect Byw a Bod yn Llanaelhaearn a Trefor rydym wedi casglu gwybodaeth i ddeall beth yw\u2019r problemau mae pobl ifanc yn ardal Llanaelhaearn yn wynebu, yn canolbwyntio ar y pwyntiau yma:<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Datblygu cyfleoedd gwaith, yn arbennig swyddi mewn technoleg, yr amgylchedd a llesiant a gofal.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gwella\u2019r amgylchedd a chyfrannu tuag at yr ymdrech i atal cynhesu byd eang.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gwella safon tai a chynyddu argaeledd tai i drigolion y gymuned.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gwella ein cysylltiad \u00e2\u2019r byd trwy wneud y mwyaf o\u2019r we a chynllun trafnidiaeth amgen.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Pwrpas y ddogfen yma yw casglu\u2019r wybodaeth wnaethom ddarganfod yn ystod ein hymchwiliad. Wedi gwneud hyn byddwn yn dod i gasgliadau yngl\u0177n \u00e2\u2019r prif broblemau mae pobl ifanc ardal Llanaelhaearn yn eu hwynebu a sut i\u2019w datrys. Bydd dulliau ar sut mae\u2019r wybodaeth wedi\u2019u casglu yn cael ei egluro drwy gydol y ddogfen, gyda ffynonellau wedi’u casglu’n allanol wedi\u2019u dyfynnu gyda throednodiadau.<\/p>\n

Cyn dechrau rydym eisiau dweud diolch wrth Antur Aelhaearn am eu cefnogaeth a help trwy gydol y prosiect yma, yn enwedig Llyr ap Rhisiart. Na fyddem wedi medru cwblhau’r prosiect yma heb eu cymorth.<\/p>\n

Ystadegau gan Sefydliadau<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Trwy ofyn i sefydliadau a defnyddio ceisiadau rhyddid wybodaeth wnaethom gasglu nifer o ystadegau fel man cychwyn i\u2019r prosiect. Byddem yn defnyddio\u2019r wybodaeth yma er mwyn dechrau deall amodau bobl ifanc yr ardal. Mae bob tabl gwybodaeth efo label \u2018fig\u2019 a rhif er mwyn hwyluso dyfynnu bellach ymlaen yn yr adroddiad.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ystadegau nifer o bobl ifanc yn yr ardal<\/u><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 1.<\/strong><\/p>\n

Niferoedd o bobl ifanc yn ardal Llanaelhaearn<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Oed<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Nifer o Unigolion\u00a0 2001<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Nifer o Unigolion 2011<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Nifer o Unigolion 2018 (Efo Plwyf Pistyll) <\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

18<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

17<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

15<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

22<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

19<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

–<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

18<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

20<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

38<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

21<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

–<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

19<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

19<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

22<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

–<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

23<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

–<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

24<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

–<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

9<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

31<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

25<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Data anghyflawn<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

32<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Cyfanswm<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

55 (Ddim yn cynnwys pobl 25 blwyddyn oed)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

119<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

162<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 2. <\/strong><\/p>\n

Data Cyfrifiad 2001 a 2011 ar gyfer Cyngor Cymuned Llanaelhaearn<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Band Oed<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2001 (Nifer o unigolion mewn band oed)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2001 (% o boblogaeth mewn band oed)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2011 (Nifer o unigolion mewn band oed)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2011 (% o boblogaeth mewn band oed)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Newidiadau mewn %<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

0-17<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

269<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

25.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

236<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

21.1%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

-12.3%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

18-24<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

55<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

5.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

109<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

9.8%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

98.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

25-64<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

527<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

49.4%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

565<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

50.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

7.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

65+<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

216<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

207<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

18.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

-4.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Pob Oedran<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1,067<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1,117<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.7%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 3.<\/strong><\/p>\n

Amcangyfrifon Poblogaeth Ganol 2018 ar gyfer AGEI Llanaelhaearn (sy’n cynnwys Cyngor Cymuned Llanaelhaearn a Phistyll efo’i gilydd) <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Band Oed<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Nifer\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 o unigolion mewn band oed 2018 (Llanaelhaearn)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o unigolion mewn band oed 2018 (Llanaelhaearn) <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Nifer o unigolion mewn band oed (Gwynedd)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o unigolion mewn band oed (Gwynedd)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

0-17<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

354<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

23,421<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

18.9%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

18-24<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

130<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

7.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14,167<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.4%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

25-64<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

880<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

51%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

58,419<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

47%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

65+<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

362<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

21%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

28,171<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

22.7%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Pob Oedran<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1,762<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

124,178<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n

Ystadegau gwaith a diweithdra <\/u><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 4. <\/strong><\/p>\n

Canran o boblogaeth 18-64 Gwynedd yn hawlwyr credyd cyffredinol dros y 2 blwyddyn ddiwethaf<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Dyddiad<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth oed 18-64 Llanaelhaearn\u00a0 ar Gredyd Cyffredinol <\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mehefin 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Gorffennaf 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Awst 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Medi 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Hydref 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Tachwedd 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Rhagfur 2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ionawr 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Chwefror 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mawrth 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ebrill 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mai 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.43<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mehefin 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Gorffennaf 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Awst 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Medi 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Hydref 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.91<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Tachwedd 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Rhagfur 2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ionawr 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.87<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Chwefror 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mawrth 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ebrill 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

3.82<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mai 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.78<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Mehefin 2020<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.78<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 5. <\/strong><\/p>\n

Tal fesul awr gweithwyr llawn amser cyfartaledd (heb gyfri oriau goramser) Gwynedd, Cymru a’r Deyrnas Unedig dros y degawd diwethaf <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Blwyddyn<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Gwynedd (\u00a3)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Cymru (\u00a3)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Deyrnas Unedig (\u00a3)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2009<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

9.87<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.20<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.40<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2010<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10.90<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.45<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.56<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2011<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.26<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.50<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.62<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2012<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.15<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.53<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.80<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2013<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.11<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.98<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.08<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2014<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10.55<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.04<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.15<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2015<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10.36<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.30<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.33<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2016<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10.83<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.67<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.65<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2017<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

10.96<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.75<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.99<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.11<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14.35<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.49<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.64<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14.88<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 6. <\/strong><\/p>\n

Tal fesul awr gweithwyr llawn amser cyfartaledd (heb cyfri oriau goramser) Gwynedd dros y degawd diwethaf wedi\u2019i addasu ar gyfer chwyddiant[1]<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Blwyddyn<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Gwynedd (\u00a3 2019)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2009<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2010<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14.08<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2011<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.83<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2012<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.27<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2013<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.83<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2014<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.90<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2015<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.57<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2016<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.89<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2017<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.62<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2018<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.42<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

2019<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.49<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n

Ystadegau troseddau<\/u><\/strong><\/p>\n

Fig 7.<\/strong><\/p>\n

Cyfradd troseddu fesul 1000 o\u2019r boblogaeth dros 16 yn Llanaelhaearn yn 2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Math o drosedd <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Cyfradd fesul 1,000 boblogaeth 16+ Llanaelhaearn<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Cyfradd fesul 1,000 boblogaeth 16+ Gwynedd<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ymddygiad gwrthgymdeithasol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

15.61<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

22.77<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladrad beic<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.78<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Byrgleriaeth<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.97<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.97<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Difrod troseddol a llosgi bwriadol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

9.23<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

11.53<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Cyffuriau <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.33<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Troseddau eraill<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.42<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.82<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladrad eraill<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

5.68<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

8.10<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Meddiannu arfau <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.42<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Trefn Gyhoeddus <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

6.39<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

9.31<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladradau<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.25<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Dwyn o siopau<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

6.04<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Dwyn oddi wrth y person<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.35<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Drosedd cerbyd<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.71<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.30<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Trais a throseddau rhywiol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

34.78<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

40.15<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Cyfanswm<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

78.78<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

111.13<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fig 8. <\/strong><\/p>\n

Cyfradd troseddu fesul 1000 o\u2019r boblogaeth dros 16 yn Llanaelhaearn yn 2020 (6 mis cyntaf)<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Math o drosedd Cyfradd fesul 1,000 boblogaeth 16+ Llanaelhaearn Cyfradd fesul 1,000 boblogaeth 16+ Gwynedd<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00a0<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ymddygiad gwrthgymdeithasol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

12.07<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.04<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladrad beic<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.24<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Byrgleriaeth<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.71<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.71<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Difrod troseddol a llosgi bwriadol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.84<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

5.18<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Cyffuriau <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.42<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.35<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Troseddau eraill<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.76<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladrad eraill<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.13<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.74<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Meddiannu arfau <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.27<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Trefn Gyhoeddus <\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.97<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

4.63<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Lladradau<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.12<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Dwyn o siopau<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

2.21<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Dwyn oddi wrth y person<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

0.09<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Drosedd cerbyd<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.42<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1.09<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Trais a throseddau rhywiol<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

18.45<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

17.93<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Cyfanswm<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

44.00<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

51.36<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Cyfradd troseddu yn Llanaelhaearn yn waeth na chyfradd troseddu Gwynedd<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ystadegau Iaith <\/u><\/strong><\/p>\n

Fig 9<\/strong><\/p>\n

Canran o fand oed yn siarad Cymraeg yn Llanaelhaearn, Gwynedd a\u2019r Deyrnas Unedig yn 2001 ac 2011<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Band oed<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Llanaelhaearn sy\u2019n siarad Cymraeg (2001)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Gwynedd sy\u2019n siarad Cymraeg (2001)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Cymru sy\u2019n siarad Cymraeg (2001)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Llanaelhaearn sy\u2019n siarad Cymraeg (2011)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Gwynedd sy\u2019n siarad Cymraeg (2011)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

% o boblogaeth Cymru sy\u2019n siarad Cymraeg (2011)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Pob oedran 3+<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

80.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

69.0%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20.8%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

76.3%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

65.4%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

19.0%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

3-15<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

92.3%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

88.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

37.7%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

89.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

89.1%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

37.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

16-24<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

88.8%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

67.0%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

22.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

75.7%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

58.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

21.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

25-49<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

80.1%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

68.9%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

15.1%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

79.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

67.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

14.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

50-64<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

70.1%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

59.7%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

15.9%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

69.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

57.9%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

13.3%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

65+<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

74.8%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

63.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

19.5%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

69.6%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

58.0%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

16.2%<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Sefyllfa bobl ifanc Llanaelhaearn yn \u00f4l yr ystadegau<\/u><\/strong><\/p>\n

Gan ddefnyddio\u2019r wybodaeth uchod dechreuom ffurfio darlun o sefyllfa bobl ifanc yr ardal a dechrau adnabod problemau maent yn eu hwynebu yn y gymuned. Mae\u2019n bwysig pwysleisio mae pwrpas edrych ar yr ystadegau yma oedd creu amlinelliad o\u2019r sefyllfa ac i\u2019n llywio wrth ystyried pa gwestiynau i ofyn i\u2019r bobl ifanc wrth fynd ati i ymgynghori\u2019n uniongyrchol a nhw.<\/p>\n

Mae fig 1 yn dangos tyfiant ym mhoblogaeth Llanaelhaearn ers 2001. Roedd y tyfiant fwyaf yn y band oed 18-24, efo tyfiant o 98% yn \u00f4l ystadegau fig 2. Hynny yw, mae\u2019r nifer o bobl ifanc wedi bron iawn dyblu mewn degawd. Mae\u2019n anodd dweud os oes lawer o newid wedi bod yn y niferoedd yma ers 2011 gan fod y wybodaeth oedd ar gael yn ychwanegu plwyf Pistyll a hynny yn ei wneud nesa peth at amhosib i ddatgan os oes newid wedi bod ai beidio. Gan ystyried y mater o ychwanegiad boblogaeth Pistyll mae\u2019n debygol fod y boblogaeth wedi aros tua\u2019r un maint. Bydd rhaid aros am ganlyniadau Cyfrifiad 2021 i gadarnhau hyn.<\/p>\n

Mae fig 3 yn dangos fod canran llai o boblogaeth plwyfi Llanaelhaearn a Phistyll yn y band oed 18-24 na\u2019 sydd ar draws Gwynedd. Mae hyn yn awgrymu fod pobl ifanc yr ardal yn fwy tebygol o adael, yn enwedig gan ystyried fod y canran o unigolion yn y band oedran 0-17 yn uwch na\u2019r canran ar draws Gwynedd. Un cwestiwn sy\u2019n codi o\u2019r dadansoddiad hyn yw, pam mae pobl ifanc Llanaelhaearn yn gadael yr ardal?<\/p>\n

Mae\u2019r ystadegau ar waith a chyflogaeth yn bwysig i ddeall sefyllfa bobl ifanc yn yr ardal ac, yn bosib, yn awgrymu ateb i\u2019r cwestiwn \u2018Pam fod pobl ifanc yn gadael?\u2019. Mae hefyd yn bwysig nodi nad yw\u2019r wybodaeth yma wedi ei gategoreiddio fesul oedran ac fel canlyniad mae\u2019n anodd gweld yn union beth yw sefyllfa gwaith bobl ifanc yr ardal. Pwysleisiwn hefyd fod y sefyllfa gwaith yn yr ardal yn gallu newid yn sydyn. Mae fig 4 yn dangos cynnydd sydyn, ers Mawrth 2020, yn y nifer sy\u2019n hawlio credyd cyffredinol fel canlyniad i bandemig Covid 19.<\/p>\n

Serch hyn, dros y blynyddoedd diwethaf nid yw diweithdra wedi bod yn broblem yn yr ardal. Yn lle hynny gwelwn fod tal gwael o fewn gwaith yn broblem fawr. Yn fig 5 gwelwn fod gweithwyr llawn amser yng Ngwynedd yn cael eu talu, ar gyfartaledd, \u00a31.15 yr awr yn llai na gweithwyr llawn amser ar draws Cymru a \u00a32.39 yn llai’r awr na gweithwyr llawn amser ar draws y DU. Ymhellach, mae fig 6 yn dangos fod tal mewn termau go iawn (gan ystyried chwyddiant rhwng 2009 ac 2019)\u00a0 wedi gostwng 90c yr awr rhwng 2009 ac 2019.<\/p>\n

Gan fod pobl ifanc yn fwy tebygol o weithio mewn diwydiannau fel twristiaeth lle mae tal yn isel mae\u2019n debygol fod bobl ifanc yn cael tal isel iawn am eu gwaith. Mae\u2019r ystadegau\u2019n awgrymu nad yw bobl ifanc yr ardal yn cael tal mor dda ag sy\u2019n bosib mewn ardaloedd eraill yng Nghymru neu\u2019r DU.<\/p>\n

Mae\u2019r ystadegau troseddu yn fig 7 a fig 8 yn dangos cyferbyniad rhwng ystadegau o 2019 a 2020. Mae\u2019n rhaid cofio mae dim ond am 6 mis cynta\u2019r flwyddyn mae ystadegau 2020 ac felly mae\u2019n debygol nad ydynt yn cynrychioli\u2019r sefyllfa\u2019n llawn. Er hyn, mae\u2019r dystiolaeth yn awgrymu fod yna mwy o droseddu yn 2020 i gymharu \u00e2 2019, yn enwedig problemau trefn gyhoeddus. Mae\u2019r ystadegau hefyd yn dangos fod, ar y cyfan, mae troseddu yn llai o broblem yn ardal Llanaelhaearn i gymharu \u00e2 gweddill Gwynedd.\u00a0<\/p>\n

Mae\u2019r ystadegau iaith Gymraeg yn fig 9 yn dangos fod y nifer o bobl ifanc ardal Llanaelhaearn sy\u2019n siarad Cymraeg wedi gostwng rhwng 2001 ac 2011. Nid oes wybodaeth fwy\u00a0 diweddar i weld os yw\u2019r niferoedd wedi gostwng yn bellach ond mae\u2019r gostyngiad yn y niferoedd yn syfrdanol. Mae\u2019r nifer o siaradwyr Cymraeg yn y band oed 18-24 wedi gostwng 13.1% yn ystod y cyfnod. Hyd yn oed os yw ffigurau Cyfrifiad 2021 yn dangos fod y tuedd yma wedi dod i ben mae angen gofyn \u2018Sut gall y gymuned codi\u2019r niferoedd yn n\u00f4l?\u2019.<\/p>\n

Mae\u2019n amlwg o\u2019r ystadegau fod yna nifer o broblemau posib bydd bobl ifanc yn ardal Llanaelhaearn yn eu hwynebu. Mewn gwaith maent, ar gyfartaledd, yn cael eu talu\u2019n llai na gweithwyr Cymru ar y cyfan, maent yn cael llai o dal fesul awr i gymharu \u00e2 gweithwyr yn 2009, mae llai yn siarad Cymraeg, ac mae diweithdra\u2019n codi wrth i bandemig Covid-19 effeithio\u2019r economi leol. Dengys ystadegau fod pobl ifanc yn symud i ffwrdd ac yn awgrymu hefyd paham eu bod yn gwneud hyn. Er bod yr ystadegau yma\u2019n bwysig i ddeall amodau bobl ifanc yr ardal, mae hefyd yn bwysig cyfathrebu\u2019n uniongyrchol gyda nhw er mwyn creu darlun llawn o\u2019r sefyllfa.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Adborth Bobl<\/strong><\/p>\n

Wedi edrych ar yr ystadegau, mae angen clywed gan bobl ifanc lleol eu hunain er mwyn dod i ddealltwriaeth gyflawn o\u2019r sefyllfa. At y diben hwn cynhaliwyd arolwg o bobl ifanc 18-25 sy\u2019n byw yn Llanaelhaearn a Trefor, arolwg o bobl ifanc 18-25 sydd wedi symud o\u2019r ardal a sesiynau \u2018Drop in\u2019 lle’r oedd bobl ifanc lleol yn rhydd i ddod i mewn a siarad gyda ni. Y gobaith oedd, drwy\u2019r ymdrechion hyn, medru deall teimladau bobl ifanc yr ardal a chlywed eu syniadau nhw ar sut i wella\u2019r ardal.<\/p>\n

Barn Bobl Ifanc mewn Sesiynau \u2018Drop In\u2019<\/u><\/strong><\/p>\n

Dros ddau sesiwn siaradom gyda phobl ifanc o wahanol oedrannau a chefndiroedd, gan ofyn nifer o gwestiynau tebyg i\u2019r rhai yn yr holiaduron. Cyson yw\u2019r ffordd orau i ddisgrifio\u2019r ymatebion a gawsom i\u2019r cwestiynau, gyda\u2019r teimlad fod diffyg llefydd i bobl ifanc gymdeithasu ynghlwm a bron iawn pob ymateb. Y teimlad gan rai o\u2019r bobl ifanc oedd bod y diffyg yma\u2019n cyfrannu at ymddygiad gwrthgymdeithasol yn yr ardal.<\/p>\n

Fu parhad yn y thema pan ofynnom am awgrymiadau am sut i wella\u2019r pentref i bobl ifanc, gyda llawer yn awgrymu creu lle i bobl ifanc cael cymdeithasu. Yn yr ymatebion cafodd caffi a\/neu dafarn eu cynnig fel esiamplau ar sut i ddatrys y broblem.\u00a0<\/p>\n

Cyfraniad cyson arall gan bobl ifanc oedd y diffyg gwasanaethau yn y pentref, gyda diffyg siop yn y pentref yn brif enghraifft.<\/p>\n

Roedd creu campfa yn awgrymiad arall a gododd nifer o weithiau.<\/p>\n

Ar ben hynny roedd nifer o\u2019r ymatebwyr yn teimlo nad oedd ganddynt gysylltiad gyda\u2019r Antur, a hynny\u2019n dangos yr angen i ymgysylltu pobl ifanc efo\u2019r Antur.<\/p>\n

Ymatebion Holiadur Bobl Ifanc 18-25 sy\u2019n Byw yn yr Ardal<\/u><\/strong><\/p>\n

Fu\u2019r ymatebion i\u2019r holiadur hwn yn ddefnyddiol iawn wrth inni geisio canfod beth yw blaenoriaethau bobl ifanc yn yr ardal.<\/p>\n

Prif flaenoriaeth bobl ifanc yr ardal oedd yr amgylchedd, efo pob ymatebwr yn dweud fod hyn yn bwysig iawn neu\u2019n bwysig. Nododd 77.8% o ymatebwyr fod cymorth iechyd meddwl yn bwysig iawn, gan awgrymu fod nifer o bobl ifanc lleol yn teimlo fod angen gwell cefnogaeth. Roedd cartrefi, trafnidiaeth, hyfforddiant a gwaith, cyfleusterau hamdden, a pherthynas rhwng cenedlaethau i gyd yn bwysig iawn neu\u2019n bwysig i dros hanner o\u2019r ymatebwyr. Dengys hyn fod pobl ifanc isio gweld gwelliant mewn nifer eang o flaenoriaethau\u00a0 a hynny\u2019n awgrymu fod angen creu cynllun eang i daclo’r wahanol agweddau a amlygir.<\/p>\n

Wrth nodi beth oedd y problemau a oedd yn eu hwynebu yn ar ardal nododd nifer o ymatebwyr nad oedd digon o dai. Hefyd, yn debyg i\u2019r ymateb yn ystod y sesiynnau \u2018drop in\u2019, roedd colli gwasanaethau yn y pentref yn bwnc a gafodd ei godi sawl gwaith.<\/p>\n

Gofynnom hefyd am farn yr ymatebwyr ar rai syniadau ar gyfer prosiectau i ddatblygu\u2019r pentref, gyda\u2019r ymatebwyr yn dewis rhwng 5 (cefnogi\u2019n gryf) ac 1 (gwrthod yn gryf) ar gyfer bob un o\u2019r syniadau. Cafodd prosiect egni adnewyddadwy, fforwm cyflogwyr, cyfleoedd profiad gwaith, a gardd gymunedol eu cefnogi neu gefnogi\u2019n gryf gan yr ymatebwyr.<\/p>\n

Awgrymir yr ymatebion hyn fod cefnogaeth ar gyfer nifer eang o brosiectau yn yr ardal, gan bobl ifanc sy\u2019n deall y problemau maent yn eu hwynebu<\/p>\n

Ymatebion Holiadur Bobl Ifanc 18-25 Sydd Wedi Gadael yr Ardal<\/u><\/strong><\/p>\n

Roedd yr holiadur yma yn fyrrach na\u2019r ddau arall, ond roedd yna dal gwybodaeth ddefnyddiol yn yr ymatebion. Mae \u2018tai\u2019 yn dod i fynnu mewn nifer o achosion fel rheswm pam wnaeth yr ymatebwyr gadael yr ardal, gan awgrymu fod diffyg tai fforddiadwy yn yr ardal ar gyfer pobl ifanc.<\/p>\n

Pwynt arall o\u2019r ymatebion sy\u2019n codi pryder yw bod pob ymatebwr yn \u2018rhugl\u2019 neu\u2019n siarad Cymraeg fel iaith gyntaf. Dangosir hyn fod y gostyngiad yn yr iaith Gymraeg yn yr ardal yn debygol o fod yn gysylltiedig efo bobl ifanc yn gadael yr ardal. Yn fwy positif nododd hanner o\u2019r ymatebwyr eu bod yn cynllunio dychwelyd i\u2019r ardal.<\/p>\n

Canlyniadau\u2019r Ymchwil<\/strong><\/p>\n

Drwy\u2019r ymchwil yma rydym wedi medru adnabod y prif broblemau sy\u2019n wynebu pobl ifanc yr ardal:<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Diffyg gwaith sy\u2019n talu\u2019n dda<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Diffyg llefydd i gymdeithasu<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Diffyg gwasanaethau lleol e.e. siop<\/p>\n

Mae\u2019r problemau sylfaenol yma\u2019n arwain at broblemau pellach yn yr ardal, gyda phobl ifanc yn gadael yr ardal am ardaloedd eraill lle mae\u2019r problemau yma\u2019n llai hollbresennol. Dirywiad yn yr iaith Gymraeg yw canlyniad hyn, problem arall mae\u2019r ystadegau wedi amlygu.<\/p>\n

Mae\u2019r problemau uchod yn gysylltiedig a bydd unrhyw gynllun i ddatrys y problemau yma angen ystyried nhw i gyd.<\/p>\n

Yn anffodus ni dderbyniwyd lawer o wybodaeth ddefnyddiol gan y Cyngor ar ystadegau cartrefi yn yr ardal, ond mae\u2019r ymatebion i\u2019r holiaduron yn dangos fod tai hefyd yn broblem. Os ydym yn datrys y problemau a amlygir uchod ond ddim yn darparu tai rhad ac o safon dda, bydd bobl ifanc yn dal i adael yr ardal.<\/p>\n

Diddorol yw gweld sut mae\u2019r ystadegau a\u2019r ymatebion gan bobl ifanc eu hunain yn amlygu problemau gwahanol ond cysylltiedig. Yn amlwg mae angen ystyried yr holl broblemau hyn, ac wrth symud ymlaen i greu cynllun defnyddiom yr holl wybodaeth a gasglwyd i wneud penderfyniadau yngl\u0177n \u00e2\u2019r camau nesaf.<\/p>\n

Wedi cwblhau’r ymchwil uchod dros y pedair wythnos gyntaf o\u2019r prosiect, aethom ymlaen i ddechrau creu cynllun ar gyfer y pentref. Y cam cyntaf oedd edrych ar yr holl adnoddau sy\u2019n bodoli yn yr ardal yn barod.<\/p>\n

Adnoddau Llanaelhaearn a Trefor <\/strong><\/p>\n

Er mwyn dechrau casglu syniadau ar sut i ddatrys y problemau hyn, mae angen edrych ar ba adnoddau sydd eisoes yn bodoli yn y gymuned. Bydd hyn yn galluogi ni i wneud yn si\u0175r bod adnoddau sy\u2019n bydoli yn y gymuned yn barod yn cael eu defnyddio fel sylfaen i adeiladau cynllun arno.<\/p>\n

Llanaelhaearn<\/u><\/strong><\/p>\n

Antur Aelhaearn<\/span> <\/strong>– Co-op cymunedol sy\u2019n berchen ar eiddo ar draws y pentref gan gynnwys y Babell, y Ganolfan ac adeilad efo swyddfa a gofod i wneud gwaith pren. Mae\u2019r adeilad yma ar ganol gael ei atgyweirio. Mae\u2019r adeilad hefyd gyda maes parcio wedi\u2019u rhannu a\u2019r feddygfa. Maent efo\u2019r adnoddau a\u2019r gallu i ddenu grantiau sydd, yn y gorffennol, wedi arwain at lawer o\u2019r adnoddau sydd yn y pentref yn barod fel e.e. y maes chwarae, y Babell, y Ganolfan a\u2019r Ardd gymunedol. Mae yna gyfle yma i ddefnyddio prosiect Byw a Bod i wneud yn si\u0175r fod anghenion bobl ifanc yn rhan ganolig o ymdrechion yr Antur wrth symud ymlaen a datblygu\u2019r ystod eiddo.<\/p>\n

Ysgol Llanaelhaearn<\/span><\/strong> – Ysgol gynradd yn y pentref sydd newydd gau. Mae\u2019r adeilad efo gegin, nifer o ystafelloedd mawr ac mae yna le chwarae\/gardd t\u0177 allan. Mae yna gyfle yma i\u2019w ail ddatblygu mewn i rywbeth arall.<\/p>\n

\u00a0Maes Chwarae Llanaelhaearn<\/span><\/strong> – Mae maes chwarae yn ganol y pentref sy\u2019n eiddo i\u2019r gymuned. Mae yna gost uchel i\u2019w rhedeg gan fod angen yswiriant a chostau trwsio. Mae yna dipyn o dir ar waelod y maes sydd ddim yn cael ei ddefnyddio. Mae yna gyfle yma i\u2019w ddatblygu.Cae Chwarae Llanaelhaearn – Cau chwarae p\u00eal-droed yn ganol Maes Glas efo pyst p\u00eal-droed a ffens o gwmpas y gwair.<\/p>\n

Ganolfan Llanaelhaearn<\/span><\/strong> – Adeilad ar lease i\u2019r Antur am 99 blwyddyn. Efo gegin, toiled a neuadd efo seti a byrddau sy\u2019n medru cael ei defnyddio ar gyfer nifer o anghenion e.e. Eisteddfod Llanaelhaearn, cyfarfod Merched y Wawr a pharti\u00e2u pen blwydd.<\/p>\n

Gardd Gymunedol Llanaelhaearn<\/span><\/strong> – Gardd sydd yn perthyn i\u2019r gymuned trwy\u2019r Antur,\u00a0 cyfleoedd i gael pobl ifanc yn garddio.<\/p>\n

\u00a0Becws\/Siop Llanaelhaearn<\/span> <\/strong>– Becws sy\u2019n cyflogi nifer o bobl yn yr ardal. Roedd y becws gyda siop sydd wedi cau ers degawd bellach. Mae yna gyfle fan hyn i ail agor y siop ar gyfer y gymuned a chreu gwaith. Mae\u2019r Becws wedi cytuno i ail agor y siop pe bai\u2019r Antur yn llwyddo i ganfod rhywun i\u2019w redeg. Buasai\u2019n bosib ail edrych ar hyn.<\/p>\n

\u00a0Garej Ceiri<\/span> <\/strong>– Garej sy\u2019n cyflogi nifer o bobl leol, hefyd yn dosbarthu llefrith yn yr ardal. Mae nifer o bobl yn prynu a derbyn papurau newydd a chylchgronau ganddynt.<\/p>\n

Meddygfa Llanaelhaearn<\/span><\/strong> – Meddygfa sydd gyda nifer o feddygon a\u2019r gallu i ragnodi.<\/p>\n

Babell Llanaelhaearn<\/span> <\/strong>– Hen gapel Babell sydd ddim wedi\u2019u defnyddio ers tro. Y gymuned sy\u2019n berchen ar yr adeilad yma drwy\u2019r Antur. Mae gan yr Antur gynlluniau i\u2019w ddatblygu i fod yn adeilad deulawr. Mae cyfle fan hyn i ddatblygu adnoddau a gwasanaethau i bobl ifanc yno.<\/p>\n

Trefor<\/u><\/strong><\/p>\n

Mae Trefor yn bentref sydd a siop, swyddfa bost, Tafarn (Tafarn y Twr), neuadd bentref, cae chwarae gan gynnwys cael pel droed artiffisial, ysgol gynradd a llwybrau cerdded o gwmpas glan y mor.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Ardaloedd Gwledig o Amgylch Llanaelhaearn a Trefor <\/u><\/strong><\/p>\n